Uzay içeriğine geri dön

Güneşin ısı kaynakları ve yaşının hesabı

Güneşteki Gözlenemeyen Nükleer Patlamalar

Önce Güneş hakkında kısa bir bilgi verelim. Kütlesi:  1.989 × 1030 kg (333.000 Dünya).                                                   Ortalama uzaklık: 149.600.000 km.                                                     Yarıçapı:  695,700 km (Dünyanın 109 katı).                                             Yüzölçümü: 6.09×1012 km2 (12.000 Dünya).                                       Merkezdeki sıcaklık:15.700.000 0C                                                Yüzeydeki sıcaklık: 5.700                                                               Saniyede 600 milyon ton hidrojen helyuma dönüşür.                                 Her saniye 4 milyon ton madde enerjiye dönüşür.                                       Enerjini çekirdekten yüzeye çıkması 10,000 – 170,000 yıl alır.

Güneşteki ısının büyük bir kısmı aşağıdaki reaksiyonlar sonucu oluşmaktadır.

  • Bu reaksiyonlar güneşte oluşan enerjinin %85’ini oluşturur. Geriye kalan %15 enerjiyi aşağıdaki reaksiyonlar oluşturur.

Bu reaksiyonlar sonucu UV, X-ışınları, ışık, IR, MW, radyo dalgaları, gama ışınları oluşur. Güneş uzaya nötrino ve proton gibi enerji partikülleri de güneş rüzgârları ile yayar. Radyasyonların büyük bir kısmını atmosfer tutar.

Bunun dışında güneş uzaya nötron da yaymaktadır. Bu konuda bilimsel çalışmalar vardır. Atmosferde Güneşten gelen nötronlar tespit edilmiştir.

Peki, bu nötronlar nasıl oluşmuştur ve Güneşte hangi nükleer reaksiyonlara sebep olurlar.

Güneşte yalnız hidrojen atomlarının birleşip helyuma dönüşmesinden enerji oluşmuyor. Başka atom çekirdekleri de parçalanıp enerji veriyor. Fakat bu hidrojenin verdiği ısının yanında hiç kalır. Bilimsel bakıldığında güneşte hem fizyon (atomların parçalanması) hem de füzyonun (küçük atomların birleşmesi) ikisi de olmaktadır.

Güneşin bünyesinde yaklaşık 74 farklı element tespit edilmiştir. Bunlar ve Güneş içindeki ağırlıkça yüzdeleri ekteki listede verilmiştir. Belki bilinen bütün elementler güneş içinde eser miktarda bulunmaktadır. Bu elementlerin binlerce izotopu da Güneş içinde mevcuttur. Bu izotopların büyük bir kısmı radyoaktiftir. Yani kendiliğinden bozunarak gama ışını, nötron, proton, elektron, pozitron, nötrino yayarlar. İşte bunlar da başka nükleer reaksiyonlara sebep olmaktadır. Misal toryum ve uranyum Güneşte bulunmaktadır. Bunların farklı izotopları da mevcuttur.

Güneş içinde vuku bulan nükleer reaksiyonların tamamı önce teorik olarak sonra gözlemlerle tespit edilir. Fakat bu nükleer reaksiyonlardan oluşan enerji toplam enerjinin belki milyonda birinden de çok azdır. Peki, bu elementlerin bolluğu bize hangi bilgiyi verebilir.

Bilindiği gibi Güneşin yaşı 4.6 milyar yıl kadar verilmektedir. Eğer biz Güneşte bulunan bir kaç izotopun oluşum ve bozunum hızlarını ve miktarlarını biliyorsak Güneşin yaşını buradan da bulabiliriz. Bu izotopların miktarları aynı oluşum tarihini veriyorsa Güneşin yaşı net bir şekilde tespit edilir.